Veilig beleggen: bestaat dat? En wat is dan de beste manier?

Door Paul Snoek

Veilig beleggen: bestaat dat eigenlijk wel?

Veilig beleggen. Het is een begrijpelijke wens. Niemand wil zijn geld verliezen. Maar het is in feite een zelfde belofte als een wedstrijd spelen zonder te kunnen verliezen. Je kunt je uitstekend voorbereiden en voorzichtig spelen, maar zonder de mogelijkheid van verlies is het geen echte wedstrijd. Zo geldt ook dat bij beleggen nu eenmaal risico’s horen.

Elke belegging kent dus risico's. Maar u kunt die risico's wel zoveel mogelijk beperken. En u kunt slimme keuzes maken op basis van harde feiten, in plaats van op uw onderbuikgevoel. Dat is waar het bij Stoic om draait. In deze blog leggen we uit wat veilig beleggen werkelijk betekent. Welke risico's er zijn. En hoe u kunt beleggen op een manier die bij uw situatie past, zonder onnodig risico te nemen of rendement te laten liggen.

Wat bedoelen mensen met veilig beleggen?

Als we iemand horen zeggen dat hij of zij 'veilig' wil beleggen, wordt meestal bedoeld: ik wil geen geld verliezen. Of: ik wil gewoon geen risico lopen. Dat is begrijpelijk. Maar het is ook een beetje naïef.

Want elke belegging kent risico's. Ook de beleggingen die als 'veilig' worden gezien. Een spaarrekening lijkt veilig, maar verliest koopkracht door inflatie. Obligaties lijken stabiel, maar kunnen toch in waarde dalen als de rente stijgt. En aandelen schommelen sowieso van dag tot dag.

Dus wat is veilig? Dat hangt af van wat u ermee bedoelt. Veilig kan betekenen:

• Geen verlies. U wilt dat uw vermogen niet daalt in waarde. Dat is op korte termijn erg lastig met aandelen. Maar op lange termijn vreemd genoeg juist het meest veilig met aandelen.

• Behoud van koopkracht. U wilt dat uw geld later evenveel waard is als nu. Dan moet uw geld minimaal de inflatie bijhouden. Dat gaat mis met de spaarrekening. Aandelen groeien wel mee.

• Zekerheid bij opname. U wilt dat uw geld er gewoon nog staat als u het nodig heeft. Daarvoor zijn obligaties het meeste geschikt.

Waarom een spaarrekening niet veilig is.

Veel mensen laten hun geld op een spaarrekening staan. Want dat voelt enorm veilig. U ziet uw saldo. Het staat er gewoon. Er gebeurt niets.

Maar dat is schijnveiligheid. Want inflatie vreet uw koopkracht op. Bij 2% inflatie per jaar verliest € 100.000,- op een spaarrekening in 30 jaar maar liefst 45% van zijn waarde. Wat u nu voor € 100.000,- koopt, kost tegen die tijd € 180.000,-. Uw saldo blijft hetzelfde, maar u kunt er dus een stuk minder voor kopen. Dat maakt een spaarrekening op de lange termijn in feite ‘onveilig’. Want u verliest gegarandeerd koopkracht.

Bovendien hebben we in 2008 gezien dat het mogelijk is dat grote banken gewoon kunnen omvallen. Nu is uw geld in Nederland beschermd door het depositogarantiestelsel. Alleen geldt dat slechts voor een bedrag tot € 100.000,- per rekeninghouder, per bankvergunning. Alles daarboven bent u gewoon kwijt als uw bank omvalt. Obligaties zijn dan veiliger, want dat zijn waardepapieren die u in uw handen heeft en die altijd verhandeld kunnen worden.

Zijn obligaties altijd veilig?

Obligaties staan bekend als de 'veilige' kant van uw portefeuille. U leent geld uit aan een overheid of bedrijf en krijgt daar een vooraf afgesproken rente voor. Het bedrag dat u leent wordt weer terugbetaald op het moment dat de looptijd voorbij is. Dat is zekerheid.

Maar ook obligaties kunnen op de markt worden verhandeld. En daar kan de waarde dalen. Als u de looptijd van uw obligatie helemaal uit zit, dan heeft u daar verder geen last van. De obligatie stopt dan gewoon met te bestaan. Maar stel dat u tussentijds besluit om uw obligatie te verkopen. Als de rente van andere obligaties dan bijvoorbeeld hoger is dan de rente die uw obligatie uitkeert, dan is uw obligatie minder aantrekkelijk. En dat merkt u in de prijs die wordt betaald. Dat risico wordt vaak onderschat.

Bovendien zijn lang niet alle obligaties even veilig. Staatsobligaties van solide landen zoals Nederland of Duitsland zijn veilig. Maar bedrijfsobligaties, high yield obligaties of obligaties van zwakkere landen kunnen problemen opleveren met uitbetalen of flink in waarde dalen. Dat is de reden dat we bij Stoic enkel in veilige Nederlandse en Duitse Staatsobligaties beleggen.

Zijn aandelen onveilig?

Aandelen hebben een risicovol imago. En op korte termijn is dat zeker het geval. Koersen schommelen immers van dag tot dag. Crashes komen voor. In 2008 daalde de beurs met meer dan 50%. In 2020 zakte alles in een maand met 30%.

Dat voelt eng. En dat is het ook, als u dat geld op korte termijn nodig heeft. Maar als u uw geld langer dan 10 jaar kunt missen, dan is het risico van aandelen juist heel klein.

Waarom? Het herstel dat altijd volgt na een forse koersdaling of crash duurt meestal niet langer dan tien jaar. Dat betekent dat al het geld dat u langer dan 10 jaar kunt missen, met relatief weinig risico in aandelen kan worden belegd. En ondertussen profiteert u van:

• Dividenduitkeringen: bedrijven keren winst uit aan aandeelhouders.

• Economische groei: bedrijven groeien mee met de economie.

• Inflatiecorrectie: bedrijven verhogen hun prijzen bij inflatie. Hun omzet stijgt mee.

Dat maakt aandelen op de lange termijn juist een veilige keuze. Niet omdat ze niet schommelen. Maar omdat ze structureel groeien. U moet alleen wel bereid zijn om tussentijds moeilijke periodes te doorstaan.

Veilig beleggen is beleggen op basis van looptijd.

Veiligheid is volgens ons dan ook altijd gerelateerd aan looptijd. Net vertelden we al dat aandelen op de korte termijn zeer gevaarlijk kunnen zijn, maar op de lange termijn relatief veilig, simpelweg omdat crashes altijd weer herstellen en de wereldeconomie uiteindelijk altijd groeit. Daarom definiëren we bij Stoic veilig beleggen als: beleggen op een manier die past bij uw looptijd. Dat betekent:

• Geld dat u langer dan 10 jaar kunt missen: belegt u volledig in aandelen, wereldwijd gespreid. Deze lange looptijd geeft u de tijd om het herstel van mogelijke dalingen of crashes helemaal uit te zitten. Daardoor loopt u nog maar weinig risico. Ondertussen, profiteert u van dividenduitkeringen, groeit uw geld mee met inflatie en met de wereldeconomie.

• Geld dat u binnen 10 jaar nodig heeft: belegt u in risicomijdende staatsobligaties. De kans is immers reëel dat een mogelijke koersdaling of crash binnen deze periode nog niet is hersteld. Daarom dus geen aandelen. Let wel op: obligaties hebben altijd een looptijd. Geld dat u tussen de 3 en 10 jaar kunt missen belegt u in middellang lopende staatsobligaties. Geld dat u binnen 3 jaar nodig heeft belegt u in kortlopende staatsobligaties. Zo vergroot u de kans dat u de looptijd van de obligaties helemaal kunt ‘uitzitten’. En daarmee voorkomt u dat u uw obligaties tussentijds moet verkopen tegen een mogelijk ongunstige koers.

Dit is onze stoïcijnse 10-jaarsgrens. Een simpel, feitelijk uitgangspunt. Geen gevoel. Geen giswerk. Geen poespas. Gewoon: hoe lang kunt u uw geld missen? Dat is volgens ons feitelijk de veiligste manier om te beleggen. U neemt niet meer risico dan nodig is. Maar u laat tegelijkertijd ook geen rendement liggen.

Diversificatie: spreiden is veilig.

Een andere manier om risico te beperken, is diversificatie. Dat betekent: spreiden. Niet al uw geld in één aandeel stoppen. Of in één sector. Of in één land. Maar spreiden over de hele wereld.

Bij Stoic beleggen we uw vermogen dat geschikt is om in aandelen te beleggen (dus: gebaseerd op de looptijd van langer dan 10 jaar) standaard altijd in ongeveer 12.000 aandelen wereldwijd. Dat betekent:

• Als één bedrijf failliet gaat, voelt u dat nauwelijks.

• Als één sector tegenvalt, wordt dat gecompenseerd door andere sectoren.

• Als één land in een recessie belandt, groeien andere landen door.

Dat maakt uw portefeuille veel veiliger dan wanneer u inzet op een handjevol aandelen. U gokt niet op individuele bedrijven. U koopt gewoon de hele wereldeconomie. En die groeit op lange termijn altijd. Dat is de kracht van passief beleggen. Geen voorspellingen. Geen speculatie. Enkel wereldwijde spreiding en veel tijd en geduld.

Emoties zijn uw grootste risico.

Het grootste risico bij beleggen is niet de markt. Het zijn uw eigen emoties. Dat is heel makkelijk te illustreren met een voorbeeld. Stel: de beurskoersen dalen 30%. De meeste mensen schrikken zich een hoedje als ze op hun rekening kijken en zien dat het vermogen van € 1.000.000,- plotseling is geslonken tot € 700.000,-. Bijna iedereen wil dan direct uitstappen. Verkopen. En wel nu. Die angst is natuurlijk heel begrijpelijk. Maar uitstappen is nu precies wat u op zo’n moment niet moet doen.

Als u uitstapt dan neemt u namelijk gegarandeerd verlies. En dat terwijl koersdalingen en crashes herstellen. Altijd. Daarom is blijven zitten veel verstandiger. Maar ook eng, want misschien is het verlies de dag erna nog wel verder opgelopen! Maar als u toch uitstapt, dan mist u het herstel. U kunt natuurlijk besluiten om snel weer in te stappen als het herstel zich aandient, maar dan hebt u de eerste periode van herstel wel gemist. En dat is doodzonde, want in het begin is het herstel vaak het sterkst.

Bij Stoic beschermen we u tegen uw eigen emoties. Daarom heten we Stoic – net als de stoïcijnse filosofen uit de oudheid onderkennen we het bestaan van emoties wel degelijk. Sterker nog: emoties bepalen zelfs vaak de beurskoersen. Maar we laten ons er niet meer door afleiden. We focussen ons puur op de kenbare feiten. We leggen uit waarom blijven zitten de verstandigste keuze is. En we helpen u om niet in paniek te raken. Volgens ons is dat in feite de allerbelangrijkste taak van een vermogensbeheerder: u beschermen tegen uw eigen emoties.

Lage kosten voor meer veiligheid.

Lage kosten dragen ook bij aan meer veiligheid bij beleggen. Hoge kosten kunnen namelijk ongemerkt uw rendement opeten. En dat gebeurt sneller dan u denkt.

Ter illustratie een rekenvoorbeeld: stel u belegt € 1.000.000,- in aandelen die elk jaar een rendement van 5% genereren. Maar u betaalt ook 2% van het belegde vermogen aan vermogensbeheerkosten. Na dertig jaar is uw netto vermogen (dus na de jaarlijkse aftrek van 2% kosten) gegroeid tot een bedrag van € 2.427.262,-. Klinkt goed toch?

Maar stel nu dat u bij een andere beheerder slechts 0,7% kosten over het belegde vermogen had betaald. Dan was dezelfde € 1.000.000, - na dertig jaar gegroeid tot een bedrag van € 3.536.138,-. Uw vermogensbeheerder heeft dus in die periode € 1.108.876,- meer aan u verdiend dan de beheerder die slechts een fee van 0,7% hanteerde. Dat is meer dan het door u ingelegde vermogen dat u misloopt!

Dit voorbeeld maakt duidelijk waarom lage kosten zo belangrijk zijn voor een goed rendement. Daarom hanteren we bij Stoic de allerlaagste kosten in de markt. Onze beheervergoeding begint bij 0,42% per jaar, inclusief btw. Daar bovenop komen de kosten van de fondsen en het bewaarloon. Maar in totaal blijven we ruim onder de 1%.

Dat betekent dat u bij ons meer nettorendement overhoudt. En dat maakt uw belegging veiliger. Want hoe meer rendement u overhoudt, hoe groter uw buffer tegen mogelijke toekomstige tegenslagen is.

Conclusie: veilig beleggen bestaat, maar niet zoals u denkt.

Veilig beleggen bestaat. Maar niet zoals u misschien dacht. Het gaat niet om beleggingen die nooit dalen. Of om producten die als 'veilig' worden verkocht. Veilig beleggen gaat om:

• Beleggen op basis van de 10-jaarsgrens: aandelen zijn risicovol, maar niet als u langer dan tien jaar de tijd heeft.

• Wereldwijde spreiding: zodat u niet afhankelijk bent van individuele bedrijven of regio’s.

• Lage kosten: zodat er meer rendement overblijft.

• Bescherming tegen emoties: zodat u geen onverstandige beslissingen neemt tijdens roerige beurstijden.

Dat is de Stoic-aanpak. Geen fratsen. Geen mooie voorspellingen. Gewoon: de feiten, discipline en geduld. Dat is de veiligste manier om te beleggen. En dat is niet alleen goed voor uw geld, maar ook voor uw gemoedsrust. Daarom noemen we dit zelf ‘Calm Capital Control’.