Is pri­vate equi­ty beter dan tra­di­tion­eel vermogensbeheer?

Door Paul Snoek

Wat is het verschil tussen private equity en traditioneel vermogensbeheer?

Dat is eenvoudig: bij vermogensbeheer wordt het aandelengedeelte van uw portefeuille belegd in beursgenoteerde aandelen. Deze worden elke dag verhandeld op de beurs. De prijs is continu zichtbaar en daarmee kunt u kopen en verkopen wanneer u wilt. Uw investering blijft dus ‘liquide’, zoals dat dan heet.

Private equity betekent investeren in ‘private’ bedrijven - bedrijven die dus niet ‘publiekelijk’ op de beurs worden verhandeld. Er komt dus niet continu door marktwerking een prijs tot stand voor het aandeel dat u in een bedrijf heeft. De waardering wordt veel minder vaak vastgesteld. Daarnaast stapt u voor lange tijd in – vaak tussen de 5 en 10 jaar. Tussentijds uw aandelen aan iemand anders verkopen is meestal niet mogelijk. Dat maakt private equity niet per definitie slechter dan publieke beleggingen, maar het maakt ze wel fundamenteel anders. U levert namelijk transparantie en flexibiliteit in.

Zijn de rendementen van private equity hoger?

Een veelgehoord argument in de discussie private equity versus vermogensbeheer is dat private equity de afgelopen jaren uitstekende rendementen heeft behaald. Dat klopt. Maar in de financiële wereld geldt: rendement is de prijs van risico. Met private equity neemt u meer risico, omdat u in bedrijven stapt die meestal nog niet bij de gevestigde orde behoren, zoals beursgenoteerde bedrijven. Waar de gevestigde orde de macht heeft vergaard om succes ‘af te dwingen’, is dat voor kleinere, private bedrijven veel moeilijker. Daarnaast is private equity onzeker: u stapt in bedrijven die niet volledig transparant (hoeven te) opereren, zoals beursgenoteerde bedrijven geacht worden te doen. Tegelijkertijd heeft de beurs, net als private equity, de afgelopen jaren ook mooie rendementen gerealiseerd. Waarom zou u liquide, transparante aandelen die prima renderen inruilen voor illiquide, niet-transparante aandelen?

Maar private equity is toch minder volatiel en daarmee juist minder risicovol dan beleggen op de beurs?

Een groot misverstand is dat private equity minder gevoelig zouden zijn voor korte termijn fluctuaties in de economie. Dat klopt op papier. Dat voelt veilig, maar dat is schijnveiligheid. En dat zit zo: beursgenoteerde aandelen worden elke seconde geprijsd. U ziet de schommelingen daarmee direct op uw scherm. Elke piek en elke dip beroeren uw emoties.

Echter, private equity fondsen waarderen hun participaties vaak één keer per kwartaal. Soms nog minder. U ziet dus geen koersstijgingen en -dalingen van dag tot dag. Dat voelt een stuk rustiger, maar dat betekent niet dat die stijgingen en dalingen er niet zijn. De onderliggende bedrijven worden namelijk geraakt door dezelfde economische ontwikkelingen als beursgenoteerde ondernemingen: renteverhogingen, recessie, dalende vraag, geopolitieke onrust. Alleen ziet u dit niet continu verbeeld in een koersgrafiek. Alle stijgingen en dalingen worden pas later verdisconteert en verwerkt in een waardering. Maar minder zichtbaarheid betekent niet minder risico.

Wat zijn de voordelen van private equity?

Het belangrijkste voordeel is dat u toegang krijgt tot bedrijven die niet op de beurs verhandelbaar zijn. Dat vergroot uw beleggingsuniversum. Sommige van deze ondernemingen kunnen hard groeien en worden uiteindelijk tegen een hoge waardering verkocht of alsnog naar de beurs gebracht (fingers crossed). Daarnaast hebben private equity fondsen vaak een actieve rol in de bedrijfsvoering. Ze sturen op kosten, strategie en management. Dat kan waarde creëren.

Wat ons als Stoïcijnen wel aanspreekt is dat de lange looptijd tot geduld ‘dwingt’. U kunt niet tussentijds uitstappen, dus u wordt niet verleid om bij elke economische tegenwind op de verkoopknop te drukken. In onze ervaring is dat een voordeel: omdat u minder door emoties wordt gestuurd, maakt u minder fouten.

Wat zijn de nadelen van private equity?

Zoals eerder al omschreven: minder transparantie en gebrek aan liquiditeit. Minder transparantie omdat de waarderingen dus minder frequent worden bepaald. Deze bedrijven worden verder niet door de vrije markt gewaardeerd, maar door modellen en methodes die bovendien niet zo goed te controleren zijn. Daarnaast is er sprake van een gebrekkige liquiditeit, omdat u uw belegging niet zomaar aan iemand anders kunt verkopen. U bent uw belegde geld dus voor langere tijd kwijt, meestal tussen 5 en 10 jaar.

Verder geldt dat de kosten meestal een stuk hoger zijn. Management fees en performance fees kunnen stevig oplopen. En de financiële structuur van een private equity fonds is vaak behoorlijk complex. Het is moeilijk om te overzien waar het geld precies terechtkomt.

Wat is nou verstandig: private equity of indexbeleggen?

Als u wél een goed rendement wilt, maar géén gedoe en als u uw risico’s wilt beperken, dan kunt u het beste ultra-passief langdurig beleggen in alle beursgenoteerde bedrijven wereldwijd. Uw geld groeit dan eenvoudig mee met de hele wereldeconomie. En door nauwelijks te handelen kunnen de bijbehorende transactie- en managementfees heel laag blijven, waardoor er netto meer rendement over blijft. Let op: u doet er zoals gezegd verstandig aan om uw wereldwijd gespreide positie langdurig aan te houden. Maar als het nodig is, kunt u er direct weer uitstappen. Uw belegde vermogen bent u dus niet voor een langere periode ‘kwijt’. Het blijft volledig liquide.

Private equity is fundamenteel anders van aard. Private equity is per definitie minder gespreid. U belegt in een beperkt aantal niet-beursgenoteerde ondernemingen binnen één fondsstructuur. Dat betekent automatisch meer concentratierisico. Daarnaast is private equity actief beheer: fondsmanagers maken selecties, nemen operationele beslissingen en proberen waarde toe te voegen. Actief beheer brengt hogere kosten en extra onzekerheid met zich mee. Het rendement is afhankelijk van de kwaliteit van het team, de timing van instap en uitstap en de economische omstandigheden op het moment van verkoop.

In theorie zouden wij het liefst alle bedrijven ter wereld kopen, zowel beursgenoteerd als niet-beursgenoteerd, gewogen naar hun marktkapitalisatie. Dat zou de meest zuivere afspiegeling zijn van de totale wereldeconomie. In de praktijk is dat echter onmogelijk, omdat private bedrijven niet vrij verhandelbaar zijn.

Als u genoeg vermogen heeft dan kunt u natuurlijk ultra-passief beleggen op de beurs combineren met beleggen in private equity. Maar wat als een paal boven water staat: geld dat u niet bereid bent te verliezen, maar waar u wel een rendement over wilt maken, kunt u beter ultra-passief beleggen op de beurs. Dat is precies wat we bij Stoic doen. ‘Calm Capital Control’ noemen we dat. En dat is niet alleen goed voor je geld, maar ook voor je gemoedsrust.